Üretken yapay zekâ araçları yalnızca şirketlerin pazarlama, satış ve içerik üretimi süreçlerinde kullanılmıyor. Dernekler ve diğer sivil toplum kuruluşları da sosyal medya içeriklerinden kampanya tasarımına, gönüllü iletişiminden bağışçılığa, basın çalışmalarından hedef kitle analizine kadar pek çok alanda üretken yapay zekâ araçlarından yararlanabilir.
Örneğin:
→ Kurumsal görünürlük ve farkındalık
→ Hedef kitle, katılımcı veya yararlanıcı
→ Üye, gönüllü veya bağışçı kazanımı
→ Proje, program veya faaliyet
→ Katılım, destek veya davranış değişikliği
→ İletişim, farkındalık veya savunuculuk kampanyası
→ Erişim, etkileşim, katılım, dönüşüm ve sosyal etki
Derneklerin ChatGPT ve benzeri üretken yapay zekâ araçlarında kullanabileceği 25 örnek promptu sekiz başlık altında topladık.
1. Sosyal Medya
Sosyal medya, dernekler açısından yalnızca yapılan faaliyetleri duyurmanın değil; topluluk oluşturmanın, destekçileri harekete geçirmenin ve savunulan meseleleri görünür kılmanın da önemli araçlarından biri.
Prompt 1
“Derneğimizin bilinirliğini ve faaliyetlerine katılımı artırmak için 3 aylık bir sosyal medya iletişim takvimi oluşturun. Instagram, LinkedIn, Facebook ve YouTube arasından hedef kitlelerimize uygun kanalları belirleyin. Her kanal için içerik türleri, paylaşım sıklığı ve temel performans göstergeleri önerin.”
Prompt 2
“Derneğimizin yeni başlattığı sosyal fayda projesini 18–30 yaş arasındaki gençlere tanıtmak için yaratıcı ve yüksek etkileşim potansiyeline sahip yedi TikTok videosu fikri üretin.”
Prompt 3
“Derneğimizin çevresel sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarını anlatan beş Instagram Reels fikri oluşturun. Her fikir için videonun açılış cümlesini, temel mesajını ve harekete geçirici mesajını belirtin.”
Prompt 4
“[Derneğin projesi, kampanyası veya savunduğu konu] hakkında kamuoyunda merak ve farkındalık yaratacak beş X paylaşımı yazın. Her paylaşım 280 karakter sınırını aşmasın.”
Prompt 5
“Derneğimizin TikTok’u gençlere ulaşmak, çalışmalarımız hakkında farkındalık yaratmak ve gönüllülüğü teşvik etmek amacıyla kullanabileceği yöntemleri listeleyin. Her yöntem için örnek bir içerik fikri verin.”
2. Kampanya
İyi bir iletişim kampanyası yalnızca görünürlük sağlamaz. İnsanların bir meseleyi anlamasını, önemsemesini ve mümkünse harekete geçmesini hedefler.
Üretken yapay zekâ, kampanyanın temel mesajlarından kanal seçimine ve içerik fikirlerine kadar kampanya tasarımının farklı aşamalarında kullanılabilir.
Prompt 6
“Derneğimizin özellikle 18–30 yaş arasındaki gençlere ulaşmasını sağlayacak üç aylık bir farkındalık kampanyası tasarlayın. Kampanyanın amacı, ana mesajları, slogan önerileri, hedef kitleleri ve kullanılabilecek iletişim kanallarını belirtin. Instagram, YouTube ve TikTok için farklı içerik önerileri geliştirin.”
Prompt 7
“Bu blog yazısının içeriğine dayanarak [URL’yi ekleyin], okuyucuları gönüllü olmaya, etkinliğe katılmaya, bağış yapmaya veya daha fazla bilgi almaya yönlendirecek üç farklı harekete geçirici mesaj (CTA) oluşturun.”
Prompt 8
“Derneğimizin çevrimiçi kapasite geliştirme programı için AIDA (Dikkat, İlgi, Arzu, Eylem) modeline dayalı bir iletişim kampanyası oluşturun. Ticari satış yerine katılım, öğrenme ve sosyal faydayı merkeze alın.”
3. Savunuculuk
Savunuculuk iletişiminin amacı yalnızca bilgi vermek değildir. Belirli bir toplumsal meselenin gündeme taşınması, karar vericilerin dikkatinin çekilmesi, kamuoyu desteğinin geliştirilmesi ve politika değişikliğinin desteklenmesi gibi hedefleri olabilir.
Bu nedenle yapay zekâdan içerik üretmesini isterken hedef kitleyi, savunulan değişikliği ve iletişim amacını açıkça belirtmek önemlidir.
Prompt 9
“[Savunuculuk konusu] konusunda kamuoyunda farkındalık yaratmak amacıyla bir dijital savunuculuk kampanyası tasarlayın. Kampanyanın temel amacı, hedef kitleleri, ana mesajları, harekete geçirici mesajı ve kullanılabilecek dijital kanalları belirtin.”
Prompt 10
“[Savunuculuk konusu] hakkında karar vericilere yönelik beş temel mesaj oluşturun. Mesajlar kısa, kanıta dayalı, yapıcı ve çözüm odaklı olsun. Her mesajın hangi veri veya kanıt türüyle desteklenmesi gerektiğini de belirtin.”
Prompt 11
“İçerik üreticileri ve sosyal medya kanaat önderleriyle yapılacak iş birlikleri derneğimizin savunduğu [konu] hakkında farkındalık yaratmasına nasıl katkı sağlayabilir? Türkiye bağlamında uygulanabilecek beş iş birliği modeli önerin.”
4. Bağış
Bağış iletişiminde yalnızca “bağış yapın” demek çoğu zaman yeterli değildir. İnsanların sorunu, yapılacak müdahaleyi ve kendi katkılarının yaratabileceği değişimi anlamaları gerekir.
Yapay zekâ özellikle bağış çağrılarının farklı hedef kitlelere ve iletişim kanallarına uyarlanmasında kullanılabilir.
Prompt 12
“Yaklaşan bağış etkinliğimiz hakkında bir basın bülteni yazın. Etkinlik 15 Mayıs saat 19.00’da İstanbul’da gerçekleştirilecek ve yerel bir gıda bankasına destek sağlamak amacıyla bağış toplanacaktır. Derneğin amacı, etkinliğin neden düzenlendiği ve bağışların nasıl kullanılacağı hakkında bilgi verin.”
Prompt 13
“[Amaç/proje] için yürüttüğümüz bağış kampanyasına destek verilmesini teşvik edecek beş farklı e-posta konu başlığı yazın. Başlıkların aşırı duygusal, suçluluk yaratıcı veya manipülatif olmamasına dikkat edin.”
Prompt 14
“Derneğimizin [proje] için yürüttüğü bağış kampanyasını sosyal medyada anlatan üç farklı kısa metin hazırlayın. Birincisi sorunu, ikincisi yaratılabilecek etkiyi, üçüncüsü ise bağışçının katkısının nasıl kullanılacağını öne çıkarsın.”
5. Gönüllülük
Gönüllü iletişimi yalnızca yeni gönüllüler bulmayı değil, mevcut gönüllülerin kuruluşla ilişkisini güçlendirmeyi de kapsar.
Prompt 15
“Bir derneğin yeni gönüllülere ulaşması ve mevcut gönüllülerin bağlılığını artırması açısından önemli olan on temel iletişim unsurunu listeleyin.”
Prompt 16
“İnsanları derneğimizin çevre dostu yaşam kampanyasına gönüllü olarak katılmaya teşvik edecek beş farklı e-posta konu başlığı yazın.”
Prompt 17
“18–25 yaş arasındaki üniversite öğrencilerini derneğimizde gönüllü olmaya davet eden bir sosyal medya içeriği hazırlayın. Gönüllülüğün yalnızca derneğe sağlayacağı katkıyı değil, gönüllünün kazanabileceği deneyim, beceri ve topluluk ilişkilerini de anlatın.”
6. Basın / PR
Basın ve halkla ilişkiler çalışmaları, derneklerin faaliyetlerini kamuoyuna duyurmanın ötesinde kuruluşun uzmanlığını, güvenilirliğini ve savunduğu meseleleri görünür hale getirebilir.
Prompt 18
“Derneğimizin başka bir sivil toplum kuruluşuyla başlattığı yeni iş birliğini duyuran bir LinkedIn gönderisi yazın. İş birliğinin amacını, neden önemli olduğunu ve yaratmayı hedeflediği sosyal etkiyi açıklayın.”
Prompt 19
“Derneğimizin [proje/araştırma/etkinlik] çalışmasını kamuoyuna duyurmak için bir basın bülteni taslağı hazırlayın. Başlık, spot, giriş paragrafı, temel bilgiler, dernek temsilcisinden alıntı ve iletişim bilgileri için bölümler oluşturun.”
Prompt 20
“Derneğimizin [konu] alanındaki çalışmalarını bir gazeteciye tanıtmak için kısa bir medya bilgilendirme metni hazırlayın. Konunun neden güncel olduğunu, derneğimizin bu alanda ne yaptığını ve gazeteci açısından hangi haber açılarını taşıdığını belirtin.”
7. İçerik Üretimi
Üretken yapay zekânın sivil toplum kuruluşları açısından en kolay kullanılabileceği alanlardan biri içerik üretimidir. Ancak burada amaç mümkün olduğunca fazla içerik üretmek değil, kuruluşun hedefleri ve hedef kitlesi açısından anlamlı içerikler üretmektir.
Prompt 21
“Derneğimizin çevre alanında yürüttüğü çalışmalar hakkında kamuoyunda farkındalık yaratacak bir dakikalık video metni yazın. İlk 5 saniyede dikkat çekici bir giriş kullanın ve videoyu izleyiciyi harekete geçiren kısa bir çağrıyla bitirin.”
Prompt 22
“Sivil toplum kuruluşlarının dijital iletişiminde güncel eğilimler hakkında on blog yazısı fikri listeleyin. Her fikir için başlık, hedef kitle ve yazının cevaplayacağı temel soruyu belirtin.”
Prompt 23
“Derneğimizin yayımladığı yeni e-kitabı sosyal medyada duyurmak için üç farklı kısa Facebook ve Instagram metni yazın. Metinler e-kitabın okuyucuya sağlayacağı faydayı açıklasın ve ücretsiz indirmeye yönlendirsin.”
Prompt 24
“Derneğimizin iş yaşamında verimlilik ve çalışanların iyi olma hali konusunda hazırladığı video için beş farklı YouTube açıklaması oluşturun. Açıklamalarda videonun sosyal fayda ve farkındalık boyutunu öne çıkarın.”
8. Hedef Kitle Analizi
İletişimde sık yapılan hatalardan biri herkese aynı mesajla ulaşmaya çalışmaktır. Oysa bir derneğin yararlanıcıları, gönüllüleri, üyeleri, bağışçıları, kamu kurumları, gazeteciler ve destekçileri birbirinden oldukça farklı iletişim ihtiyaçlarına sahip olabilir.
Yapay zekâ bu grupları analiz etmek ve farklı iletişim yaklaşımları geliştirmek için kullanılabilir.
Prompt 25
“Sağlıklı ve aktif yaşlanma konusunda çalışan derneğimizin 65–75 yaş grubuna ulaşması için hangi iletişim yöntemlerini kullanması gerekir? Türkiye’de bu yaş grubunun dijital medya kullanımını, erişilebilirlik ihtiyaçlarını ve güvenilir iletişim kanallarını dikkate alarak öneriler geliştirin.”
Ek hedef kitle analizi promptları
“Çalışan ebeveynlerin çocuklarının sağlıklı beslenmesini sağlamaya çalışırken karşılaştıkları yaygın sorunları listeleyin. Derneğimizin bu sorunlara yönelik geliştirebileceği farkındalık ve destek faaliyetlerini önerin.”
“Türkiye’de fiziksel aktivite ve sağlıklı yaşam alanında çalışan bir dernek açısından önemli hedef kitleleri belirleyin. Bu grupları ihtiyaçları, erişim kanalları ve kuruluşumuzla kurabilecekleri ilişki açısından karşılaştırın.”
“Derneğimizin iletişiminde kullanabileceğimiz dijital kanalları farkındalık, gönüllü kazanımı, etkinlik katılımı ve bağış toplama açısından karşılaştırın. Değerlendirmeyi ticari yatırım getirisi yerine erişim, etkileşim, dönüşüm ve sosyal etki göstergeleri üzerinden yapın.”
“Takipçilerimizin Türkiye’de sivil toplum kuruluşlarının hangi sosyal medya platformlarını daha etkili kullandığını düşündüklerini anlamak için bir Facebook veya LinkedIn anketi oluşturun.”
Daha İyi Sonuç İçin Promptları Nasıl Geliştirebiliriz?
Yukarıdaki promptlar başlangıç noktası olarak kullanılabilir. Ancak üretken yapay zekâdan alınan çıktının kalitesi, verilen bağlamın kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.
Örneğin yalnızca:
“Derneğimiz için Instagram paylaşımı yaz.”
demek yerine şu şekilde bir prompt oluşturmak daha iyi sonuç verecektir:
“Çocukların dijital hakları konusunda çalışan Ankara merkezli bir derneğiz. 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında, 25–45 yaş arasındaki ebeveynlerde çocukların dijital mahremiyeti konusunda farkındalık yaratmak istiyoruz. Instagram için yaklaşık 150 kelimelik bir paylaşım yaz. Anlaşılır ve bilgilendirici bir dil kullan. Korku yaratma. Paylaşımın sonunda ebeveynlerin uygulayabileceği üç basit öneri ver.”
İkinci prompt yapay zekâya kuruluş, konu, hedef, hedef kitle, kanal, format, ton ve sınırlar hakkında çok daha fazla bilgi verir.
Bu nedenle dernekler için kullanılabilecek basit bir prompt formülü şöyle düşünülebilir:
ROL + BAĞLAM + AMAÇ + HEDEF KİTLE + GÖREV + FORMAT + TON + SINIRLAMALAR
Örneğin:
“Bir sivil toplum iletişim uzmanı gibi hareket et. [DERNEK HAKKINDA BİLGİ] bağlamında, [AMAÇ] gerçekleştirmek istiyoruz. Hedef kitlemiz [HEDEF KİTLE]. [GÖREV] hazırla. Çıktıyı [FORMAT] biçiminde sun. [TON] bir dil kullan. [SINIRLAMALAR / DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR].”
Yapay Zekâyı İletişim Asistanı Olarak Görmek
Üretken yapay zekâ araçlarının sivil toplum kuruluşları açısından asıl değeri yalnızca daha hızlı metin üretmeleri değildir.
Bu araçlar doğru kullanıldığında bir iletişim ekibinin fikir geliştirmesine, alternatif mesajlar üretmesine, hedef kitleleri analiz etmesine, aynı içeriği farklı kanallara uyarlamasına, kampanya senaryoları oluşturmasına ve iletişim çalışmalarını sistematik hale getirmesine yardımcı olabilir.
Ancak yapay zekâ tarafından üretilen içerik nihai içerik olarak görülmemelidir. Özellikle insan hakları, toplumsal cinsiyet, göç, çocuklar, engellilik, yoksulluk ve diğer hassas alanlarda çalışan kuruluşların üretilen metinleri doğruluk, kapsayıcı dil, mahremiyet, temsil, önyargı ve etik açısından kontrol etmesi gerekir.
Dolayısıyla iyi bir kullanım modeli:
İnsan → bağlamı ve amacı belirler. Yapay zekâ → alternatifler üretir. İnsan → değerlendirir, doğrular ve düzenler. Kurum → sorumluluğu üstlenir.
Sivil toplum açısından üretken yapay zekânın en güçlü kullanımı, iletişimi otomatikleştirmekten çok iletişim kapasitesini güçlendirmek olabilir.